Prva jugoslovenska brigada

Prva jugoslovenska brigada u SSSR-u

Formirana 01.06.1944. godine u okolini Kolomne (SSSR) od Jugoslovenskog samostalnog odreda obrazovanog u istom mestu 23.01.1944. godine. Brigadu (i odred koji je u periodu januar – maj ’44. godine dopunjavan novim pripadnicima) su sačinjavali Jugosloveni koji su kao pripadnici domobranske Hrvatske legije, madžarskih, rumunskih i nemačkih jedinica zarobljeni na Istočnom frontu, zatim grupa Srba iz Bačke deportirana u SSSR od strane Nemaca u radne bataljone; jugoslovenski ekonomski emigranti iz Irana oko 150, kao i izvestan broj predratnih političkih emigranata koji su živeli u SSSR. Pri formiranju brigada je imala 2 bataljona sa oko 1,500 ljudi.

Prema pukovniku Vojmiru Kljakoviću iz Vojnoistorijskog instituta u Beogradu nacionalni sastav brigade na dan 16. Aprila bio je:

775 hrvata

440 slovenaca

293 srba

14 židova

10 slovaka

5 Rusa

3 Rusina

2 Mađara

1 Crnogorac

ukupno 1543 boraca.

Obuka i oprema brigade su izvođeni u potpunosti prema sovjetskim pravilima. Staviše, za tadašnje sovjetske prilike, vrlo temeljito i u produženom trajanju. Rusi su prvo hteli da brigadu angažuju na Istočnom frontu i da je potroše uz malo propagandnog efekta. Ipak je pobedila varijanta njenog angažovanja u Jugoslaviji. Čudno, ali se sa propagandom nije ni u Jugoslaviji preterivalo.

Posle obuke brigada je 29. jula 1944. godine napustila Kolomnu i preko Ukrajine i Rumunije stigla od 6 do 10. oktobra u oslobođene oblasti istočne Srbije gde je ušla u sastav 23. divizije 14. korpusa NOVJ.

Krajem oktobra je prebačena u rejon Čačka gde je od 30. oktobra do 2. novembra 1944. godine vodila borbe sa nemačkim snagama i pretrpela znatne gubitke.

30 oktobra - na odseku s. Prijevor - s. Ljubic (kod Cacka) počeo četverodnevni napad 1. jugoslovenske brigade i delova 14. srpske udarne brigade 23. udarne divizije NOVJ i 93. pešadijske divizije Crvene armije u cilju uništenja nemačke grupacije na levoj obali r. Zapadne Morave. Iako su jedince NOVJ i Crvene Armije ovladale delom neprijateljskih položaj, napad nije uspeo zbog vrlo snažno otpora nemačkih snaga. U tim borbama je 1. jugoslovenska brigada imala 135 mrtvih, 324 ranjena i 88 nestalih boraca.

Kraće vreme (10. - 17. novembra) je bila pod neposrednom komandom Vrhovnog štaba jer posle gubitaka kod Čačka (oko 150 ljudi) htelo se brigadu sačuvati da je se pokaže u Hrvatskoj. Onda se od toga diglo ruke i ona je angažovana dalje budući da je ipak predstavljala borbenu snagu i pod komandom iskusnih profesionalnih oficira koje niko nije pitao odakle im borbeno iskustvo. Nalazi se u sastavu 1. proleterskog korpusa.

Od 12.12.1944. godine je u sastavu 5. divizije.

Od 22.12.1944. godine do sredine marta brigada je angažovana na Sremskom frontu i učestvuje u borbama kod sela Miklusevaca, Sida, Berkasov i Bapske. Prebačena u istočnu Bosnu gde učestvuje u borbama za oslobođenje Brčkog posle čega učestvuje u gonjenju ka Brodu i značajnije se angažujući kod sela Beravaca i Jezevika.

10 april, Prva jugoslovenska brigada 5 udarne divizije JA otpočela forsiranje r. Save kod Brčkog. Sutradan je u rejonu s. Drenovaca uhvatila vezu s delovima 11. udarne divizije JA.

Krajem aprila '45. godine brigada je prebačena u područje reke Ilove gde je učestvovala u slamanju neprijateljske odbrane kod sela Klokocevaca, Hercegovca, Velike i Mla Trnovitice. Komandni sastav su 90% činili bivši domobranski oficiri. Politički komesar brigade je bio Srbin Dimitrije Georgijević, komunista koji je živeo u SSSR do formiranja brigade i učestvovao u Španskom građanskom ratu. Brigada je odlikovana Ordenom zasluge za narod.

This page is also available in the following languages:
• English • Hrvatski •

Send in additions, new information's or corrections you have!

If you have updates, new info, you have found factual error, error in translation, grammar error or only simple typing error. Please let us know! Fill in the form and send it back. Your help is greatly appreciated.

Name:

Email Address:

Comments:



Vojska.net
po celom SCG web-u